ZMIENNOŚĆ ANTYGENOWA

Ogólnie

Wirusy grypy są jednymi z "organizmów" najszybciej ulegających procesowi przemian antygenowych. Stanowi to z punktu widzenia medycyny duży problem stojący na drodze w walce z tym groźnym przeciwnikiem.
Skok antygenowy (reasortacja, antigenic shift)

Wirusy grypy A charakteryzuje zjawisko reasortacji, inaczej skoku antygenowego (antigenic shift). Polega ono na zmianie jednego bądź kilku części wirusowego RNA w sytuacji gdy jedna i ta sama komórka zostanie zainfekowana dwoma różnymi wirusami grypy w tym samym czasie. Potomne wirusy mogą posiadać materiał genetyczny od swego "prekursora" i innego wirusa jednocześnie replikującego się w tej samej komórce. Wytworzone w organizmie przeciwciała przeciwko wcześniej występującym wirusom są zwykle nieużyteczne lub bardzo słabo krzyżowo reagujące ze zmutowanym wirusem. Wirusy grypy A krążą między różnymi gatunkami zwierząt i człowiekiem. Bliskie kontakty ze zwierzętami, np: intensywna hodowla ptaków lub świń, sprzyjają reasortacji, w wyniku czego powstaje nowy podtyp wirusa - następuje to co kilkadziesiąt lat.
Przesunięcie antygenowe (antigenic drift)

Innym zdarzeniem genetycznym warunkującym zmienność antygenową wirusa grypy jest przesunięcie antygenowe (antigenic drift). Dotyczy ono wszystkich wirusów grypy. Są to mutacje spontaniczne zachodzące w materiale genetycznym z częstością kilka tysięcy razy większą niż w genomie ssaków. Zmiana jaka się dokonuje w wyniku tego zjawiska ma mniejsze implikacje kliniczne, jednak warunkuje konieczność monitorowania skuteczności leków i szczepionek wobec nowych mutantów.