PROFILAKTYKA
| Zalecenia ogólne |
| Biorąc pod uwagę drogi szerzenia się grypy należy podczas epidemii unikać miejsc publicznych takich jak sale kinowe czy kawiarnie i dyskoteki. Ochronę stanowi też częste mycie rąk, nie dotykanie oczu i nosa ręką podczas pobytu poza domem - wirus może pozostawać na klamkach lub innych przedmiotach, skąd łatwo go przenieść na błony śluzowe. |
| Szczepienia |
| Najlepszym sposobem uniknięcia zachorowania na grypę lub jej powikłań jest zastosowanie szczepionki.
Wirus grypy podlega szybkim zmianom antygenowym i dlatego co roku szczepionka zwykle jest dostosowywana do nowych podtypów wirusa. Między lutym a kwietniem każdego roku WHO typuje wirusy, które mają być w składzie szczepionki obowiązującej na dany sezon grypowy. Na przełomie sierpnia i września i szczepionka trafia do aptek. |
| Terminy szczepień |
| Szczepionkę podaje się każdego roku przed sezonem grypy tj. pomiędzy końcem sierpnia a początkiem listopada. Można również podawać ją w późniejszych miesiącach, ale wzrasta ryzyko zachorowania. W Polsce od wielu lat szczyt zachorowań przypada na okres grudzień - marzec. |
| Skuteczność szczepionki |
| Skuteczność szczepionki ocenia się na 70 - 90% w zakresie zapobiegania zachorowaniom u osób bez dodatkowych czynników ryzyka, w podobnym stopniu szczepionka zapobiega powikłaniom grypy u osób z grup ryzyka.
|
| Wskazania |
| Wskazania możemy podzielić na medyczne i epidemiologiczne
Wskazania epidemiologiczne
Wskazania medyczne
|
| Przeciwwskazania |
|
| Objawy uboczne i odczyny poszczepienne |
Poszczepienne odczyny ogólne dotyczą około 10 do 30% szczepionych. Należą do nich:
Poszczepienne odczyny miejscowe występują u 10-60% szczepionych. Należą do nich:
Odczyny poszczepienne utrzymują się zwykle nie dłużej niż 2 dni. U osób uczulonych szczepienie może wywołać: obrzęk Quinkego, napad astmy oskrzelowej lub wstrząs anafilaktyczny. Bardzo rzadkim powikłaniem po szczepieniu jest zespół Guillaina - Barre. |
| Zalety stosowania szczepień |
| Szerokie zastosowanie szczepień przeciw grypie daje wiele korzyści. Zmniejsza ilość zachorowań na grypę, redukuje liczbę hospitalizacji i śmiertelność z powodu grypy i jej powikłań. Szczepienia, poprzez pośrednie zapobieganie nadkażeniom bakteryjnym (gł. zapalenia puc), dodatkowo zmniejszają zużycie antybiotyków co biorąc pod uwagę rosnącą oporność bakterii jest zdecydowanie korzystnym zjawiskiem. |
| Sposób przechowywania szczepionki |
| Szczepionkę podaje się w mięsień naramienny lub podskórnie. Można jednocześnie podawać z inną szczepionkę, ale w oddzielne miejsce. |
| Miejsce szczepienia |
| Szczepimy w mięsień naramienny lub podskórnie. Można jednocześnie podawać inną szczepionkę, ale w osobnym miejscu. |
| Dawkowanie |
| Szczepionkę można stosować
od 6 miesiąca życia. od 6 do 35 miesiąca życia - 0,25 ml od 36 miesiąca życia - 0,5 ml Dzieci do 6 roku życia, które nigdy nie były szczepione lub w poprzednim sezonie otrzymały tylko jedną dawkę, szczepi się dwa razy w odstępie czterech tygodni. |
| Odporność poszczepienna |
| Odporność po szczepieniu wykształca się po około dwóch tygodniach i trwa od 6 do 12 miesięcy. |
| Rodzaje szczepionek |
| Szczepionki są trójskładnikowe, oznacza to iż zawierają 2 podtypy A wirusa i podtyp B.
Szczepionka zawiera 15 mikrogramów hemaglutyniny każdego z przewidywanych na dany sezon podtypów wirusa. Główny efekt poszczepienny związany jest z powstawaniem przeciwciał przeciwko hemaglutyninie. Wyróżniamy: Szczepionki podjednostkowe (subunit) - zawierają fragmenty płaszcza (hemaglutyninę i neuraminidazę). - Influvac (Solvay Pharmaceuticals) Szczepionki rozszczepione (split) - zawierają fragmenty wirionu. - Fluarix (Evans Medical) - Vaxigrip (Pasteur Merieux Serums et Vaccins) - Begrivac (Chiron Behring) |
| Poziom ochronny przeciwciał |
| Poziom ochronny przeciwciał wynosi powyżej 1:40 w teście hemaglutynacji z krwi. |
